สก็อตแลนด์มีสัดส่วนมหาวิทยาลัยที่ติดอันดับ World’s Top Universities ต่อจำนวนประชากรมากกว่าประเทศใดๆ ในโลก¹ และเป็นประเทศที่ประชากรมีระดับการศึกษาสูงที่สุดในยุโรป โดยสูงกว่าอังกฤษ ฝรั่งเศส เยอรมัน และฟินแลนด์² นอกจากนี้มหาวิทยาลัย 15 แห่งในสก็อตแลนด์มีการสอนและ งานวิจัย ครอบคลุมในแทบทุกสาขาวิชา และมีชื่อเสียงมายาวนานในเรื่องคุณภาพการศึกษา จากการสำรวจของ National Student Survey 2018 ยัง พบว่า มหาวิทยาลัยในสก็อตแลนด์ได้รับความพึงพอใจจากนักศึกษา (Student Satisfaction) และโอกาสในการได้งาน (Career Prospect) โดยเฉลี่ย ดีกว่า มหาวิทยาลัยในเขตอื่นๆ ของ UK (England, Wales, และ Northern Ireland)³

ทั้งหมดนี้ เป็นผลสะท้อนมาจากการให้ความสำคัญทั้งภาคทฤษฏีและภาคปฎิบัติ ซึ่งนำไปสู่งานวิจัยและการค้นพบที่สำคัญๆ ของโลกมากมาย ตั้งแต่เครื่องจักร ไอน้ำ (James Watt), ทฤษฎีเศรษฐศาสตร์ (Adam Smith), ทฤษฎีแม่เหล็กไฟฟ้า (Maxwell), ทฤษฎีเทอร์โมไดนามิคส์ (Kelvin และ Rankine), ปฐพีวิทยา (James Hutton), โทรศัพท์ (Alexander Graham Bell), ยาปฎิชีวนะ (Alexander Fleming), โทรทัศน์ (John Logie Baird), ตู้เย็น (William Cullen), เครื่องกำเนิดไฟฟ้า พลังลม (James Blyth), เครื่องสแกนเอ็มอาร์ไอ (John Mallard), ตู้เอทีเอ็ม (John Shepherd-Barron), แกะดอลลี่ (Ian Wilmut), สารานุกรมเล่มแรก (Encyclopedia Britannica) รวมถึงยังเป็นประเทศแรกในโลกที่ริเริ่มคณะวิศวกรรมศาสตร์ (Engineering), เศรษฐศาสตร์ (Economics), วรรณกรรมอังกฤษ (English Literature), และสถิติประกันภัย (Actuarial Science) และเป็นที่แรกใน UK ที่มีคณะแพทย์ศาสตร์ (Medicine), สถาบันปิโตรเลียม (Petroleum), ภาควิชาปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence), หลักสูตรการลงทุน (Investment Analysis), หลักสูตรคอมพิวเตอร์เกม (Computer Game Technology), หลักสูตรความปลอดภัยและการแฮ๊กข้อมูล (Ethical Hacking and Computer Security), รวมถึงเทคโนโลยีการเงิน (FinTech)

นอกจากนั้น สก็อตแลนด์ ยังเป็นแม่แบบการศึกษาของหลายๆประเทศ อาทิ หลักสูตรปริญญาตรีแบบ 4 ปีที่ใช้กันในสหรัฐอเมริกา รวม ไปถึง มหาวิทยาลัยที่สำคัญหลายแห่งของโลก ที่ก่อตั้งตามแบบของมหาวิทยาลัยสก็อต เช่น McGill Universityและ Queen’s University ในแคนาดา คณะแพทย์ แห่งแรกของสหรัฐอเมริกาที่ University of Pennsylvania คณะแพทย์แห่งแรกของจีนที่ University of Hong Kong และคณะวิศวกรรมศาสตร์ แห่งแรกใน ญี่ปุ่น ซึ่งต่อมาเป็นส่วนหนึ่งของมหาวิทยาลัยโตเกียวก็ถูกก่อตั้งและวางหลักสูตรขึ้นโดยคณาจารย์จากสก็อตแลนด์

มหาวิทยาลัยของ Scotland เรียงตามปีก่อตั้ง

• - University of St Andrews (1413)
• - University of Glasgow (1451)
• - University of Aberdeen (1495)
• - University of Edinburgh (1583)
• - University of Strathclyde (1796)
• - Edinburgh College of Art (1760)
• - Heriot-Watt University (1821)
• - Glasgow School of Art (1845)
• - Queen Margaret University (1875)
• - University of Dundee (1881)
• - Abertay University (1888)
• - Edinburgh Napier University (1964)
• - University of Stirling (1967)
• - Robert Gordon University (1992)
• - University of the West of Scotland (1992)
• - Glasgow Caledonian University (1993)

1. Per head of population จากการจัดอันดับของ Times Higher 2018 และ QS University Ranking 2018.
2. UK Office for National Statistics. The Independent 6 June 2014.
3. National Student Survey 2018.